Tumpah darah selepas bersalin adalah salah satu komplikasi yang paling ditakuti oleh ibu selepas melahirkan anak. Ia boleh berlaku akibat pelbagai faktor dan jika tidak ditangani dengan segera, boleh membawa risiko yang serius kepada kesihatan ibu.
Definisi: Apa Itu Tumpah Darah Selepas Bersalin?
Tumpah darah selepas bersalin atau postpartum hemorrhage (PPH) adalah keadaan di mana seorang ibu mengalami kehilangan darah berlebihan selepas melahirkan anak.
Secara umum, tumpah darah selepas bersalin didefinisikan sebagai kehilangan darah melebihi 500ml selepas kelahiran normal atau lebih 1,000ml selepas pembedahan cesarean. Jika tidak dirawat dengan segera, ia boleh mengancam nyawa ibu.
Tanda Tanda Tumpah Darah Selepas Bersalin
Tumpah darah selepas bersalin boleh berlaku dalam tempoh 24 jam pertama selepas bersalin (PPH primer) atau sehingga 12 minggu selepas bersalin (PPH sekunder).
Antara tanda-tanda tumpah darah selepas bersalin adalah:
-
Pendarahan berat yang tidak berhenti walaupun sudah menggunakan tuala wanita tebal
-
Tekanan darah rendah dan pening kepala yang teruk
-
Degupan jantung laju (takikardia)
-
Kulit menjadi pucat dan sejuk
-
Rasa lemah, letih dan tidak bermaya
-
Sakit perut yang luar biasa
-
Pembengkakan atau lebam di sekitar kawasan faraj akibat pengumpulan darah
Sekiranya ibu mengalami mana-mana simptom ini, rawatan kecemasan perlu segera diberikan untuk mengelakkan komplikasi serius.
Punca Tumpah Darah Selepas Bersalin
Beberapa punca utama boleh menyebabkan tumpah darah selepas bersalin:
1. Atonia Uterus
Punca tumpah darah setelah melahirkan adalah disebabkan oleh atonia uterus. Rahim gagal mengecut dengan baik selepas bersalin, menyebabkan saluran darah terbuka dan mengakibatkan pendarahan yang banyak.
2. Sisa Plasenta Tertinggal
Bahagian plasenta yang masih melekat pada dinding rahim boleh menyebabkan pendarahan yang berterusan.
3. Kecederaan Semasa Bersalin
Luka pada serviks, faraj atau rahim akibat episiotomi atau kelahiran yang sukar.
4. Gangguan Pembekuan Darah
Punca tumpah darah setelah bersalin disebabkan oleh gangguan pembekuan darah. Keadaan seperti hemofilia atau gangguan pembekuan darah boleh menyebabkan ibu mengalami pendarahan yang sukar dihentikan.
5. Kelahiran Kembar
Kelahiran kembar juga menjadi punca tumpah darah setelah melahirkan.Wanita yang melahirkan bayi kembar atau lebih berisiko mengalami PPH kerana rahim lebih besar dan sukar mengecut dengan cepat.
Faktor Risiko Tumpah Darah Selepas Bersalin
Walaupun tumpah darah selepas bersalin boleh berlaku kepada mana-mana ibu, beberapa faktor risiko meningkatkan kemungkinan seseorang ibu mengalami tumpah darah:
1. Kehamilan Kembar: Rahim lebih besar dan sukar mengecut selepas bersalin.
2. Melahirkan Bayi Besar (Makrosomia): Regangan rahim yang berlebihan boleh menghalang pengecutan yang efektif.
3. Proses Kelahiran Lama Dan Sukar: Keletihan rahim akibat proses bersalin yang lama boleh menyebabkan ia sukar untuk mengecut dengan sempurna.
4. Induksi Atau Bantuan Ubat: Penggunaan ubat untuk mempercepatkan proses kelahiran boleh meningkatkan risiko atonia uterus.
5. Pembedahan Cesarean Sebelum Ini: Parut pada rahim boleh menyebabkan rahim kurang fleksibel.
6. Anemia Semasa Hamil: Tahap hemoglobin yang rendah boleh memburukkan lagi kesan kehilangan darah selepas bersalin.
Tumpah Darah Selepas Habis Pantang
Tumpah darah selepas bersalin sekunder adalah pendarahan yang berlaku lebih daripada 24 jam selepas bersalin, biasanya antara minggu kedua hingga minggu ke-12 selepas kelahiran.
Keadaan ini berbeza dengan tumpah darah selepas bersalin primer, yang biasanya berlaku dalam 24 jam pertama.
Tumpah darah selepas bersalin sekunder boleh disebabkan oleh beberapa faktor, termasuk sisa plasenta yang tertinggal dalam rahim, jangkitan rahim (endometritis), atau gangguan pembekuan darah.
Gejalanya termasuk pendarahan yang lebih banyak dari biasa, darah berwarna merah terang, kehadiran ketulan darah, sakit perut, dan demam jika terdapat jangkitan.
Sekiranya ibu mengalami pendarahan selepas habis pantang, segera dapatkan pemeriksaan dan rawatan doktor.
Diagnosis Tumpah Darah Setelah Bersalin
Doktor mengesan masalah tumpah darah selepas melahirkan melalui pemeriksaan visual dan fizikal. Ujian makmal serta semakan menyeluruh terhadap sejarah kesihatan anda juga mungkin penting untuk menilai risiko dan kesan PPH.
Tumpah darah selepas bersalin didiagnosis berdasarkan jumlah darah yang telah hilang. Mengira atau menimbang tuala wanita atau span yang dipenuhi darah selepas bersalin adalah salah satu cara biasa untuk menganggarkan kehilangan darah.
Alat lain yang mungkin digunakan untuk menilai keadaan anda jika terdapat kebimbangan mengenai PPH termasuk:
- Pemantauan berterusan kadar nadi dan tekanan darah untuk mengesan masalah
- Ujian darah bagi mengukur sel darah merah (hematokrit) dan faktor pembekuan darah
- Pemeriksaan pelvis untuk memeriksa vagina, serviks, dan rahim
- Ultrasound untuk mendapatkan imej terperinci rahim anda
Rawatan
Rawatan tumpah darah selepas bersalin (PPH) sebagai kecemasan dalam kebanyakan kes. Matlamat utama rawatan adalah menghentikan punca pendarahan secepat mungkin.
Bergantung pada punca dan tahap keterukan pendarahan, doktor mungkin menggunakan salah satu atau beberapa rawatan berikut:
- Urutan rahim untuk membantu otot rahim mengecut
- Ubat-ubatan bagi merangsang pengecutan rahim
- Mengeluarkan sisa plasenta dari rahim secara manual atau melalui prosedur khas
- Menjahit koyakan pada vagina, serviks, dan rahim untuk menghentikan pendarahan
- Penggunaan kateter atau belon bagi memberi tekanan pada dinding rahim untuk mengurangkan pendarahan
- Prosedur untuk menghentikan bekalan darah ke rahim
- Pemindahan darah jika kehilangan darah terlalu banyak
- Pemberian cecair melalui IV untuk menggantikan cecair yang hilang
- Bekalan oksigen tambahan melalui topeng oksigen
- Preskripsi suplemen zat besi bagi membantu pemulihan darah
Dalam kes yang jarang berlaku atau apabila rawatan lain gagal, doktor mungkin melakukan laparotomi atau histerektomi (pembuangan rahim). Laparotomi ialah prosedur di mana pakar bedah membuat sayatan pada perut untuk mencari dan menghentikan punca pendarahan.
Perubahan Gaya Hidup & Rawatan Sampingan
Selepas mengalami tumpah darah selepas bersalin, ibu perlu memberi perhatian lebih terhadap kesihatan dan pemulihan:
1. Pemakanan Yang Kaya Zat Besi
Ibu perlu mengambil makanan yang tinggi zat besi seperti bayam, hati ayam, kekacang, dan daging merah untuk menggantikan darah yang hilang.
Makanan tinggi vitamin C seperti oren dan jambu batu juga membantu penyerapan zat besi.
2. Rehat Yang Cukup
Kurangkan aktiviti fizikal yang berlebihan untuk memberi masa kepada badan untuk pulih. Elakkan mengangkat objek berat atau melakukan kerja rumah yang berat dalam tempoh berpantang.
3. Minum Air Secukupnya
Banyakkan minum air kosong, jus buah tanpa gula, dan sup berkhasiat untuk memastikan tubuh kekal hidrat. Elakkan minuman berkafein yang boleh mengganggu penyerapan zat besi.
4. Pemantauan Berterusan
Sentiasa perhatikan tanda-tanda pendarahan yang tidak normal dan segera berjumpa doktor jika mengalami simptom seperti pening melampau atau pendarahan semula.
Hadiri pemeriksaan selepas bersalin mengikut jadual yang ditetapkan.
5. Rawatan Tradisional (Sebagai Tambahan)
Sesetengah wanita mengamalkan jamu seperti kunyit dan manjakani untuk membantu pengecutan rahim, tetapi penggunaannya perlu mendapat nasihat doktor. Selain itu, urutan selepas bersalin juga dapat membantu melancarkan peredaran darah dan mempercepatkan pengecutan rahim.
Kesimpulannya, tumpah darah selepas bersalin adalah keadaan serius yang memerlukan rawatan segera. Walaupun ia boleh berlaku kepada sesiapa sahaja, ibu yang mempunyai faktor risiko tertentu perlu lebih berhati-hati dan bersedia menghadapi kemungkinan ini.
Peringatan: Anda tidak dibenarkan menyiar artikel ini di mana-mana laman web atau status Facebook yang lain, tanpa pemberian kredit dan pautan yang tepat lagi berfungsi pada artikel asal di laman theAsianparent Malaysia
Baca juga: Kadar Kematian Golongan Ibu Melayu Selepas Bersalin Paling Tinggi Dari Kaum Lain-Pakar
Baca juga: Punca Kematian Ketika Bersalin Yang Meragut Nyawa Ramai Ibu Hamil
Baca juga: Darah Nifas Selepas Bersalin: Maksud, Tempoh & Bila Perlu Mandi Wajib
Ada isu keibubapaan yang buat anda risau? Jom baca artikel atau tanya dan dapat terus jawapan dalam app theAsianparent kami! Download theAsianparent Community di iOS dan Android sekarang!
